Od sali sportowej do zawodu: o czym mówiono podczas panelu „Potencjał ludzki bez barier” na SBC Summit Ukraine 2026 we Lwowie

Wydarzenie odbyło się 28 października we Lwowie w ramach SBC Summit Ukraine 2026. Dyskusję moderował PhD, kierownik Instytutu „Architektura odporności” KNUBA, ambasador bezbarierowości Ministerstwa Edukacji i Nauki Ukrainy Artem Honczarenko.

SBC Summit Ukraine 2026 to ogólnoukraińska konferencja poświęcona marketingowi sportowemu, zorganizowana przez społeczność Sport&Business Club. Zgromadziła przedstawicieli branży sportowej, biznesu i mediów, aby wymienić się doświadczeniami oraz omówić wyzwania i perspektywy rozwoju ukraińskiego sportu.

Dla Instytutu Weteranów temat panelu jest tematem profilowym: jego praca polega na wytyczaniu weteranowi drogi od rehabilitacji do pełnowartościowego życia.

W rozmowie wzięli udział prelegenci, z których każdy reprezentuje odrębny kierunek sportu weteranów i sportu adaptacyjnego:

• Mychajło Warwarycz, współzałożyciel klubu „Weteranski Duch Lwowa”, weteran 80. Odrębnej Brygady Szturmowej Wojsk Powietrznodesantowych Sił Zbrojnych Ukrainy
• Roman Hapaczyło, prezydent klubu parahokejowego „Nezłamni” (Lwów)
• Wiktor Diduch, dwukrotny mistrz paraolimpijski w tenisie stołowym, założyciel Didukh Academy
• Iryna Matwijczuk, menedżerka projektowa fundacji charytatywnej Shakhtar Social

Sport jako przestrzeń możliwości

Rozmowę rozpoczęto od tego, co dzieje się, zanim weteran stanie się częścią społeczności sportowej. Prelegentów zapytano, co przede wszystkim skłania ludzi do przyjścia do klubu: potrzeba ruchu, braterstwo broni czy nowy cel. Równie ważne było omówienie tego, co najczęściej przeszkadza w zrobieniu pierwszego kroku.

Kolejny blok dotyczył przejścia od prób do systemu. Na przykład spróbować jakiejś dyscypliny sportu można jeden raz, ale trenować regularnie i startować w zawodach jest znacznie trudniej. Do tego potrzebni są trenerzy, sprzęt, dostępne pomieszczenia i wsparcie.

Osobno mówiono o sporcie adaptacyjnym: co powinno się zmienić, aby był dostępny dla każdego, kto dąży do ruchu i rozwoju, a nie tylko dla tych, którzy celują w medale.

Doświadczenie międzynarodowe: Pace for Health

Shakhtar Social dołączył do konferencji i przedstawił wyniki międzynarodowego projektu społecznego Pace for Health, realizowanego przy wsparciu Unii Europejskiej w ramach programu Erasmus+ Sport. Dla fundacji jest to pierwszy projekt Erasmus+ Sport, w którym występuje jako koordynator międzynarodowego konsorcjum.

Inicjatywa jest skierowana na wsparcie dzieci, w tym osób wewnętrznie przesiedlonych. Za pomocą piłki nożnej projekt sprzyja ich adaptacji społecznej i tworzy bezpieczne oraz inkluzywne środowisko sportowe.

W ciągu dwóch lat realizacji:

• ponad 200 dzieci wzięło udział w treningach piłkarskich
• przeprowadzono 100 sesji piłkarskich w 5 lokalizacjach w Ukrainie
• 60 dzieci odwiedziło dwa międzynarodowe obozy sportowe we Włoszech i w Grecji
• opracowano interaktywny podręcznik metodyczny dla trenerów pracujących z dziećmi wewnętrznie przesiedlonymi

Szczególną uwagę w wystąpieniu poświęcono długofalowemu wpływowi projektu. Wspólnie z Kijowskim Stołecznym Uniwersytetem imienia Borysa Hrinczenki stworzono interaktywny program treningów piłkarskich oparty na podejściu uwzględniającym traumę oraz inkluzywnym. Podręcznik zawiera praktyczne zalecenia oraz kody QR z wideodemonstracjami ćwiczeń, nagranymi w Akademii FK „Szachtar”. Metodologia pomaga trenerom uwzględniać indywidualne potrzeby dzieci, tworzyć wspierające środowisko oraz wykorzystywać piłkę nożną jako narzędzie rozwoju umiejętności społecznych.

Ważnym elementem projektu stała się współpraca międzynarodowa. Pace for Health jest realizowany przez Shakhtar Social we współpracy z AEK Sport Club (Grecja), VšĮ Hope for Football (Litwa) oraz Kijowskim Stołecznym Uniwersytetem imienia Borysa Hrinczenki. Menedżerka projektowa fundacji Iryna Matwijczuk podziękowała partnerom za wkład i podkreśliła znaczenie łączenia międzynarodowej wiedzy eksperckiej z lokalnym doświadczeniem.

Osobną uwagę na panelu poświęcono temu, jak doświadczenie tak dużych projektów można zaadaptować dla innych grup odbiorców, w tym weteranów. Chodzi przede wszystkim o kształcenie specjalistów, rozwój inkluzywnych programów sportowych, tworzenie metodologii i pozyskiwanie międzynarodowych partnerstw.

Od sportu do życia zawodowego

Druga część dyskusji dotyczyła praktycznych modeli, konkretnych przypadków i możliwości skalowania. Główne pytania były następujące.

Jak zbudować drogę od uprawiania sportu do pracy? Weteran może zostać trenerem, mentorem, menedżerem sportowym lub przedsiębiorcą. Jakiego wsparcia ze strony biznesu i placówek edukacyjnych potrzeba do tego najbardziej?

Jaki model partnerstwa działa? Mówiono o współpracy organizacji sportowej, gminy i biznesu, która zapewnia regularne treningi, sprzęt i dostępną infrastrukturę, oraz o tym, co z tego można realnie skalować w niewielkich gminach.

Czym może być klub weteranów? Nie tylko zespołem wsparcia, ale także środowiskiem, w którym są kontakty z pracodawcami, możliwości edukacyjne i wsparcie własnych projektów.

Co dało partnerstwo międzynarodowe? Przykład Pace for Health pokazał, jak połączenie międzynarodowych partnerów, uniwersytetu i środowiska naukowego pomaga tworzyć metodologie, które następnie można upowszechniać.

Bariery i odpowiedzialność

Jednym z najważniejszych pytań panelu stała się różnica między inwestycją a jednorazowym wydarzeniem. Według jakich kryteriów partnerzy powinni oceniać sukces: według liczby wydarzeń czy według tego, co dzieje się z ludźmi po roku lub dwóch latach?

Rozważono także problematykę sportu w małych gminach. Często są tam weterani gotowi do treningów, ale brakuje wyspecjalizowanych sal, sprzętu czy dużego budżetu. Prelegenci mówili o tym, od czego zacząć i kto powinien wziąć na siebie przywództwo.

Stanowisko Instytutu Weteranów

Podsumowując panel, Artem Honczarenko podkreślił: „Jednorazowa pomoc nie zmienia systemu. Zmieniają go partnerstwa, w których gmina, biznes, edukacja i organizacje sportowe działają razem i na długim dystansie”.

Ta myśl współgra z podejściem, na którym opiera się praca Instytutu „Architektura odporności” KNUBA. Reintegracja weterana nie ogranicza się do jednego etapu. Obejmuje rehabilitację, edukację, zatrudnienie, przedsiębiorczość i środowisko bez barier. Sport w tym łańcuchu często staje się pierwszym punktem wejścia: przywraca poczucie wspólnoty, daje cel i otwiera drogę do kolejnych kroków. Więcej informacji na ten temat — na veterano.info

Dlaczego to ważne

Rozmowa we Lwowie pokazała, że sport weteranów i sport adaptacyjny warto rozpatrywać nie osobno, lecz jako część szerszej polityki reintegracji. Potrzebne są do tego dostępna infrastruktura, trenerzy i mentorzy, powiązanie z edukacją i pracodawcami, a także długofalowe partnerstwa zamiast jednorazowych inicjatyw. Doświadczenie Pace for Health potwierdza, że wypracowane metodologie i międzynarodowe partnerstwa można adaptować dla różnych grup, w tym również dla weteranów.