Handel zagraniczny Ukrainy w 2024 roku: podsumowanie, wyzwania i perspektywy

W 2024 roku Ukraina odnotowała wzrost handlu zagranicznego, jednak nadal istnieją problemy ograniczające jej możliwości na rynkach międzynarodowych. Brak wystarczającej liczby przedsiębiorstw z głębokim przetwórstwem, skomplikowana logistyka oraz wpływ globalnych procesów gospodarczych stwarzają poważne wyzwania dla ukraińskiego biznesu.

Założyciel centrum informacyjno-analitycznego Experts Club Maksym Urakin oraz prezes Klubu Eksporterów Ukrainy Jewhenia Łytwynowa przeanalizowali tendencje 2024 roku i ocenili perspektywy rozwoju w 2025 roku.

Bilans handlowy: wzrost eksportu, ale duży deficyt

Całkowity wolumen handlu zagranicznego Ukrainy w 2024 roku sięgnął, według ekspertów, 113 mld dolarów amerykańskich, czyli o 13% więcej niż w 2023 roku.

Główne wskaźniki:

• Eksport – 41 mld dolarów (+15%).
• Import – 70 mld dolarów.
• Ujemne saldo bilansu handlowego – 29 mld dolarów.

Mimo wzrostu wolumenu eksportu głównym problemem pozostaje znaczny deficyt bilansu handlowego. Świadczy to o zależności gospodarki od importu, co wywiera dodatkową presję na kurs hrywny i wymaga poszukiwania nowych rozwiązań służących zwiększeniu eksportu produktów o wysokiej wartości dodanej.

„Pomimo pozytywnej dynamiki eksportu Ukraina nadal jest uzależniona od importu, zwłaszcza w obszarze technologii i sprzętu. Ujemne saldo pozostaje poważnym wyzwaniem dla naszej gospodarki” – zaznaczyła Jewhenia Łytwynowa.

Główni partnerzy handlowi: Polska, Hiszpania, Niemcy

Experts Club sporządził listę TOP-10 partnerów handlowych Ukrainy pod względem eksportu:

1. Polska – 4,7 mld dolarów

2. Hiszpania – 2,9 mld dolarów

3. Niemcy – 2,8 mld dolarów

4. Chiny – 2,3 mld dolarów

5. Turcja – 2,1 mld dolarów

6. Holandia – 1,98 mld dolarów

7. Włochy – 1,93 mld dolarów

8. Egipt – 1,6 mld dolarów

9. Indie – 986 mln dolarów

10. Mołdawia – 935 mln dolarów

„W 2024 roku Hiszpania niespodziewanie znalazła się na drugim miejscu wśród importerów ukraińskiej produkcji. Częściowo wiąże się to z dużym popytem na ukraińskie produkty w związku z migracją Ukraińców. Należy jednak pamiętać, że znaczna część tego eksportu to reeksport przez kraje europejskie” – wyjaśnił Maksym Urakin.

Jednocześnie w czołowej dziesiątce importerów Ukrainy tradycyjnie przewodzą Chiny:

1. Chiny – 14,4 mld dolarów

2. Polska – 7 mld dolarów

3. Niemcy – 5,4 mld dolarów

4. Turcja – 4,72 mld dolarów

5. USA – 2,86 mld dolarów

6. Włochy – 2,27 mld dolarów

7. Bułgaria – 2,22 mld dolarów

8. Indie – 1,88 mld dolarów

9. Czechy – 1,78 mld dolarów

10. Francja – 1,75 mld dolarów

Struktura eksportu: Ukraina pozostaje dostawcą surowców

Największy udział w eksporcie mają produkty spożywcze – około 25 mld dolarów. Wśród głównych towarów są także metale (około 5 mld dolarów) i sprzęt (4 mld dolarów).

„Ukraina nadal eksportuje głównie surowce. Oznacza to, że główny zysk z przetwórstwa i wartości dodanej pozostaje za granicą. Potrzebujemy reform, które pozwolą rozwijać krajową produkcję i przetwórstwo” – podkreśliła Jewhenia Łytwynowa.

Struktura importu: technika, chemia, paliwa

W 2024 roku największymi kategoriami importu były maszyny i urządzenia (25 mld dolarów), produkty chemiczne (11,7 mld dolarów) oraz nośniki energii (8,9 mld dolarów).

„Główna część importu służy wsparciu biznesu, a nie rynku konsumenckiego. Oznacza to, że przedsiębiorstwa aktywnie modernizują produkcję i importują technikę” – wyjaśnił Maksym Urakin.

Nowe rynki: możliwości i przeszkody

Wiele ukraińskich firm planuje w 2025 roku aktywniej wchodzić na rynki Bliskiego Wschodu, Afryki i Azji. W szczególności oczekuje się podpisania umowy o strefie wolnego handlu z Turcją, co uczyni ten kraj jeszcze ważniejszym partnerem handlowym.

„Turcja już teraz należy do pięciu głównych partnerów Ukrainy. Jeśli umowa o strefie wolnego handlu zostanie ratyfikowana, zobaczymy jeszcze większy wzrost obrotów handlowych” – podkreśliła Jewhenia Łytwynowa.

Jednocześnie globalny protekcjonizm i wojny handlowe mogą stworzyć dodatkowe wyzwania. USA zaczęły już wprowadzać nowe cła na import z Kanady, Meksyku i Chin.

„Jeśli USA wprowadzą dodatkowe cła, może to wywołać reakcję łańcuchową w handlu światowym, a wzrost cen dotknie nawet Ukrainę. Nasze przedsiębiorstwa powinny być gotowe na dostosowanie się do nowych realiów” – zaznaczył Maksym Urakin.

Co powinien zrobić ukraiński biznes?

Jeśli chodzi o główne rekomendacje dla eksporterów na 2025 rok, eksperci wskazali następujące kierunki:

1. Należy dywersyfikować rynki poprzez równoważenie eksportu do UE i jednoczesne wchodzenie na rynki Bliskiego Wschodu, Azji i Afryki.

2. Rozwijać przetwórstwo poprzez zmniejszenie eksportu surowców i zwiększenie sprzedaży produktów o wysokiej wartości dodanej.

3. Podnoszenie konkurencyjności poprzez dostosowanie produkcji do wymogów rynków zagranicznych.

4.  Przygotowanie do zmian w handlu światowym poprzez dostosowanie strategii w odpowiedzi na możliwe cła i bariery handlowe.

„Musimy nauczyć się grać według reguł globalnej konkurencji. Jeśli ukraińscy eksporterzy nie będą gotowi na zmiany, rynek szybko zajmie ktoś inny” – podsumowała Jewhenia Łytwynowa.

Więcej szczegółów o handlu zagranicznym Ukrainy w 2024 roku można znaleźć w filmie: https://www.youtube.com/watch?v=tFxad1mplE0&t

Kanał Experts Club można subskrybować pod linkiem: https://www.youtube.com/@ExpertsClub

  EXPERTS CLUB, IMPORT, URAKIN, KLUB EKSPORTERÓW, ŁYTWYNOWA, HANDEL, GOSPODARKA, EKSPORT